close
تبلیغات در اینترنت
خرید دامنه
ذخيره گاه زيست كره

علوم زمین و توسعه

GIS یک علم است نه یک نرم افزار

ذخيره گاه زيست كره

 

 

 

كره مناطق حفاظت شده دريك تقسيم بندي مورد توافق بين المللي هستند كه علاوه بر حفاظت، دستاوردهايي نظير ارايه سايتهاي مطالعاتي كم نظير به دانشمندان و تجربه مهارت انسان در پشتيباني از توسعه پايدار را نمايان مي سازند.

در حال حاضر بيش از 400 ذخيره گاه زيست كره در بيش از 100 كشور جهان معرفي و ثبت شده اند.

 


كشور ايران با تنوع اقليمي و زيستي كم نظير خود، از سالها پيش جهت حفاظت از منابع طبيعي ، تنوع زيستي و چشم اندازه هاي بي بديل خود تقسيم بنديهاي متفاوتي از حفاظت مانند پاركهاي ملي،آثار طبيعي ملي، پناهگاههاي حيات وحش ،مناطق حفاظت شده و مناطق شکار ممنوع را به مرحله اجرا گذارده است. علاوه بر مناطق تحت مديريت ذكر شده كشور ايران در سال 1976، 9 منطقه تحت مديريت خود را به عنوان ذخيره گاه زيستكره معرفي و ثبت نموده است. اين مناطق به شرح زير مي باشند:

1. منطقه حفاظت شده ارسباران با وسعت 52000 هكتار

2. منطقه حفاظت شده ارژن با وسعت 65750 هكتار

3. منطقه حفاظت شده گنو با وسعت 49000 هكتار

4. پارك ملي گلستان با وسعت 125895 هكتار

5. پارك ملي كوير با وسعت 700000 هكتار

6. منطقه حفاظت شده حرا با وسعت 85686 هكتار

7. پارك ملي درياچه اروميه با وسعت 462600 هكتار

8. پناهگاه حيات وحش ميانكاله با وسعت 68800 هكتار

9. پارك ملي و پناهگاه حيات وحش توران با وسعت 1000000 هكتار

10.منطقه حفاظت شده دنا با وسعت 255537 هکتار

با توجه به اينکه منطقه مورد مطالعه يعني ميانکاله با عنوان بين المللي ذخيره گاه زيستکره معرفي شده است ، براي ارائه برنامه مديريت آن ‌ضروري است مفهوم ذخيرگاه زيستكره ،‌نحوه حفاظت، نحوه ارائه طرح مديريت و ساير اطلاعات اين مقوله مورد توجه و بررسي بيشتر قرار گيرد.

تاريخچه

ايده اوليه و مركزي اعلام مناطقي تحت عنوان ذخيره گاه زيستكره، تعيين مناطقي جهت حفاظت و توسعه پايدار به صورت توامان درسال 1968 و دركنفرانس جهاني UNESCO با عنوان زيستكره مطرح شد. اين كنفرانس اولين گردهمايي و تبادل نظرجهاني دولتها درزمينه چگونگي بهره مندي از طبيعت در عين حفاظت از آن بود. اين مقوله بعدها تحت عنوان توسعه پايدار در ساير منابع و توافقهاي جهاني تبيين و ثبت گريدد.

هدف اوليه طرح ذخيره گاه زيستكره ، براساس مستندات كنفرانس فوق، حفاظت ، تحقيق، ظرفيت سازي و پايبش ذخاير ژنتيكي و منابع طبيعي جهان به عنوان يك برنامه همكاري بين دولتها و جهاني بود. اين برنامه بعداً تحت عنوان انسان و زيستكره MAB (Mam And Biosphere) ناميده شد و سازمان ويژه آن توسط يونسكو درسال 1970 تشكيل گرديد.MAB پس از تشكيل، برنامه ثبت و معرفي ذخيرهگاههاي زيستكره در سر اسرجهان را در دستور كار خود قرارداد.

اولين گام عملي درراستاي اجراي برنامه فوق، ارائه الگويي جهت انتخاب مناطق و اكوسيستم ها به نحوي بود كه امكان پوشش تنوع زيستي و جغرافيايي سراسر جهان را فراهم سازد.

درسالUDVARDY, 1975 در يك تقسيم بندي جهاني، به ارائه مناطق يا استانهاي زيستــي- جغرافيايي براي سراسر جهان اقدام نمود. اين تقسيم بندي مبناي انتخاب طرحهاي ذخيره گاههاي زيستكره قرار گرفت.

تقسيم بندي ادواري شامل طبقه بندي در سه سطح مي باشد:

1. مناطق وسيع زيستي جغرافيايي (The biogeographically regions)

2. استانهاي زيستي جغرافيايي (The biogeographically province)

3. بيوم تيپها (The biomtypes or biomcomplexes)

مناطق وسيع زيستي جغرافيايي شامل قاره هاي اصلي يا زيرمجموعه هايي از قاره هاي اصلي كه داراي خصوصيات مشترك و واحد و به هم پيوسته جغرافيايي هستند، مي باشند.

استانهاي زيستي جغرافيايي، تقسيماتي هستندكه درآن يك منطقه وسيع جغرافيايي زيستي براساس گونه هاي متفاوت گياهي و جانوري خود به قسمتهاي مجزا تقسيم مي شود. در تقسيم بندي سوم، هـــر استان جغرافيايي زيستي براساس بيوم تيپ خود مجدداً به تقسيمات جزئي تري تقسيم مي شود.

براساس تقسيم بندي ادواردي كه مورد پذيرش UNESCO و IUCN قرار گرفت از سال 1976 تعدادي مناطق جهان تحت عنوان ذخيره گاه زيستكره اعلام وثبت شدند. بعدها و درسال 1979 تقسيم بندي ادواردي توسط HENKE تكميل گرديد.

درسال1983 اولين كنفرانس جهاني ذخيره گاه زيستكره درمينسك اتحاد جماهير شوروي توسط UNESCO و UNEP و با همكاري FAO و IUCN تشكيل شد. از دستاوردهاي با ارزش اين كنگره ارائه طرح بين المللي فعاليت در ذخيره گاههاي زيستكره بود (International Action Plan for BRs ).اين طرح فعاليت در هشتمين جلسه ICC و در 1984 به دستور اجرائي تبديل شد.

از ديگر مصبوات مهم اين كنگره كه در طرح فعاليت ذخيره گاه زيستكره به آن اشاره شده بود، تشيكل شبكه جهاني ذخيره گاههاي زيستكره بود كه به تصويب كليه شركت كنندگان رسيد.

شـــبكه جهاني ذخيره گاهـــــهاي زيستكره كه توسط 6 سازمان منطقه اي MAB هدايت مي شود، ‌چتري گسترده جهت هماهنگي، تبادل اطلاعات‌و انتقال تجارب كشورهاي مختلف درمناطق مختلف جهان فراهم نموده است.

اولين سازمان منطقه اي MAB تحت عنوان «EURO-MAB»‌در سال 1987 تشكيل شد. اين سازمان منطقه اي شامل 42 كشور اروپايي و كشورهاي شمال آمريكاست. سازمانهاي منطقه اي شبكه جهاني ذخيره گاههاي زيست كره به شرح زير مي باشند.

1. AFRI-MAB شامل كشورهاي آفريقايي كه درسال 1996 شكل گرفت.

2. ARAB-MAB شامل كشورهاي عربي كه در سال 1997 تشكيل شد.

3. EABRN شبكه ذخيره گاههاي زيستكره شرق آسيا شامل چين، كره جنوبي، ژاپن ، مغولستان و جمهوري فدراتيو روسيه، اين شبكه در سال 1994 تشكيل شد.

4. EURO –MAB شامل 42 كشور اروپايي و آمريكاي شمالي است و در سال1987 تشكيل شده است.

5. IBERO-MAB شبكه اي با تمركز بر مناطق ساحلي شمال غربي آفريقا، اقيانوس اطلس، جزايرقناري، مراكش و سنگال

از نكات بسيار جالب توجه كنگره جهاني مينسك همكاري مشترك ساير سازمانهاي بين المللي علاقمند به حفاظت از منابع طبيعي مانند FAO, UNEP,IUNCN در برگزاري كنگره مينسك و همسويي فعاليت ذخيره گاههاي زيستكره با اهداف اين سازمانها بود. علاقمندي مشترك FAO نسبت به ذخيره گاههاي زيستكره به جهت حفاظت از منابع ژنتيك به ويژه گونه هاي وحشي غلات ، گونه هاي جنگلي و حيوانات اهلي بومي كه درمزارع تحت پوشش ذخيره گاههاي زيستكره پرورش مي يابند، مي باشد. UNEP به گسترش شبكه جهاني حفاظت و به ويژه به پايش مقايسه اي بين روشها و الگوهاي حفاظتي دراين شبكه علاقمند است. IUCN به ايده مركزي ذخيره گاههاي زيستكره که حفاظت از مناطق در عين توسعه پايدار رامدنظر قرار داده است ، و اين مهم در راستاي استرتژي جهاني حفاظت قرار دارد، به برنامه هاي «MAB» علاقمند است. از ديگر مصوبات كنگره جهاني مينسك برگزاري گردهمائيهاي ادواري در فواصل 10 ساله جهت انتقال تجارب ،‌ارتقاء ايده مركزي حفاظت در پرتو توسعه پايدار و تدوين راهنماي عمل براي 10سال بعدي بود.

براساس مصوبات كنگره مينسك در سال 1995 سومين كنگره بين المللي ذخيره گاههاي زيستكره در سويل اسپانيا برگزار شد. اين كنگره خط مشي عمومي ذخيره گاههاي زيستكره را براي 10 سال بعد تعيين و تصويب نمود. اين كنگره به جهت غنا بخشيدن به ايده ذخيره گاههاي زيستكره و ارتقاء‌ايده هاي اوليه آن از درخشانترين كنگره هاي ذخيره گاههاي زيستكره بود. يكي از مصوبات مهم اين كنگره همكاري با NGOs در تاسيس ذخيره گاههاي زيستكره و تاكيد بر نقش مثبت حضور آ‌نان در موفقيت ذخيره گاههاي زيستكره بود. دستيابي به اين جمع بندي براساس تجارب مهم و با ارزش فعاليت ذخيره گاههاي مختلف در سراسر جهان فراهم گرديد.

اهداف ثبت يك منطقه به عنوان ذخيره گاه زيستكره:

اهداف اوليه ثبت و اعلام يك منطقه به عنوان ذخيره گاه زيستكره عمدتاً اهداف حفاظتي بود كه درنحوه ويژه حفاظت در ذخيره گاه زيستكره، تحت عنوان حفاظت همراه با تحقيقات ، پايش، فعاليتهاي حمايتي و آموزشي براي جوامع محلي ارائه شده بود.

به تدريج با رشد انديشه هاي جديد جهاني كه بازتاب آنها دركنفرانس جهاني ريو، دستور كار 21، كنفرانس جهاني تنوع زيستي، تغييرات اقليمي و بيابان زدايي جمع بندي و ارائه شد، ايده محوري توسعه پايدار به مفهوم زندگي كردن و منتفع شدن از سرزمين، بدون كاهش سرمايه هاي طبيعي آن كه توسعه عدالت اجتماعي را تسهيل خواهد نمود، مطرح شد. دراين ايده ها جوامع نسبت به حفاظت از سرمايه هاي طبيعي سرزمين داراي مسئوليت ملي و بين المللي ونيز نسبت به نسلهاي آينده و آينده بشريت مسئول شناخته شدند.

MAB با استفاده از اين تئوريهاي جهاني به عملي نمودن اين نظريه ها در ذخيره گاههاي زيستكره ا قدام نمود. MAB ايده اوليه متكي بر حفاظت را به ايده محوري و جديد «حفاظت به همراه توسعه پايدار»‌ تبديل كرد. ذخيره گاههاي زيست كره به عنوان ابزاري جهت دستيابي به بسياري از اهداف دستور كار 21 تحت عنوان فقرزدايي و حفاظت از سرزمين به صورت توامان، نمونه هايي از تجربه جديد«‌مكانهاي ويژه براي مردم و طبيعت» را ارائه نمودند.

با توجه به روند تكامل يابنده ايده ذخيره گاه زيستكره مي توان اهداف مختلف يك ذخيره گاه زيستكره را به شرح زير اعلام نمود:

1. اهداف حفاظتي : كه شامل اهداف و فعاليتهاي متمركز بر حفاظت از تنوع ژنتيكي، گونه ها، اكوسيستمها و چشم اندازها مي باشد. فشار روز افزون انسان بر منابع خشكي و آبي، موجب كاهش تنوع ژنتيكي، گونه هاهي گياهي و جانوري، زيست بومها و چشم اندازهاي طبيعي شده است. تداوم اين فشارها موجب نابودي هر چه بيشتر منابع غير قابل تجديد براي نسلهاي آينده خواهد شد. حفاظت در ذخيره گاههاي زيست كره به عنوان يكي ازاهداف و فعاليتهاي اصلي مي باشد. هر ذخيره گاه زيستكره ارائه دهنده گونه هاي بومي گياهي و جانوري و بخش مهمي از گنجينه ژن جهاني است . اين منابع طبيعي در توسعه مدرن داروها، صنايع شيميايي، مواد غذايي، ساختن مواد و... جهت بهبود زندگي بشر، مورد توجه روز افزون قراردارند. به علاوه حفاظت از اين ذخيره هاي ژنتيكي امكان بازگشت آنها به زيست بومهايي كه به دليل بهره برداري ناپايدار، فاقد آنها شده اند را، فراهم مي سازد.

2. اهداف توسعه پايدار:‌ درا ين بخش تمركز فعاليت بر توسعه اقتصادي و فراهم نمودن شرايط پيشرفت جوامع انساني با تكيه بر پايداري اجتماعي، فرهنگي و اكولوژيك مي باشد. درطي زمانهاي طولا ني انسانها در نقاط مختلف كره زمين تجارب گرانبها دركاربري سرزمين بدون نـــابودي منابع طبيعي داشته اند و ذخيره گاه زيستكره مكاني است كه اينگونه افراد مي توانند به همراه افزايش درآمد اقتصادي و بهبود كيفيت زندگي خود به بهره برداري دوست با طبيعت همراه با تكنولوژيهاي نزديك به طبيعت بپردازند.

اين گونه سيستمهاي سنتي ،براي حفاظت از دامداريهاي سنتي وجانوران اهلي بومي و نيز گياهان و ميوه هاي بومي كه در روشهاي مدرن كشاورزي و دامداري با شيوه بهبود ژنتيكي درحال نابودي هستند ،بسيار ارزشمند مي باشد. در دنياي امروز رقابت بين فرآورده هاي توليدي براي يافتن بازار بيشتر بسيار شكننده و خورد كننده است. توليد انبوه موجب كاهش قيمت و رقابتي شدن قيمت محصولات مي شود. به همين جهت بهره برداري كاملاً مكانيزه ،‌استفاده حداكثر از زمين، بهره برداري از فن آوري نوين، بهبود ژنتيكي ، استفاده از هورمونها و ... موجب تغييرات اساسي در گونه هاي بومي و آندميک از يك سو و بهره برداري ناپايدار از سرزمين ازديگر سو شده است. دريك رقابت پاياپاي مسلماً جوامعي كه توليدات آنها براساس روشهاي سنتي و دوست با طبيعت صورت مي پذيرد، از نظر اقتصادي محكوم به شكست خواهند بود. به همين جهت تشويق جوامع محلي ساكن در ذخيره گاههاي زيستكره به استفاده از چنين روشهايي در توليد موادغذايي، صنايع دستي، گياهان دارويي، كشاورزي و دامپروري بايد با برنامه ريزيهاي قوي و بنيادي براي امكان رقابت اقتصادي و بازاريابي از يك سو و ارتقاء اقتصادي و بهبود كيفيت زندگي آنها از ديگرسو همراه باشد.

آموزش مصرف كنندگان براي استفاده از محصولاتي كه به شيوه سنتي توليد شده، به جهت سلامت و كيفيت بالاي آنها، بازاريابي مناسب و سايرفعاليتهاي اقتصادي دوست با طبيعت مانند اكوتوريسم از فعاليتهايي است كه درجهت توسعه پايدار در ذخيره گاه زيستكره بايد صورت پذيرد. جلب توجه مردم بومي و كساني كه در ذخيره گاه زيستكره يا اطراف آن زندگي مي كنند به ضرورت برقراري توازن و پيوند با جهان طبيعت و ارائه راههايي كه جوامع به صورت هرچه پايدارتري نيازهاي خود را برآورده سازند يكي از اهداف اساسي و فعاليتهاي مهم ذخيره گاه زيستكره مي باشد. در ذخيره گاه زيستكره ظرفيتهاي متفاوتي از منافع براي ساكنان منطقه موجود است. حفاظت از منابع اصلي آب و سرزمين، كاهش تداخل و تضاد منافع بين حفاظت از سرزمين و علائق اقتصادي جوامع محلي، تداوم موفقيت درادامه روشهاي بومي زندگي و سلامت بيشتر محيط زيست، مزيتي براي جوامع محلي و فرزندان آنها خواهد شد. ذخيره گاه زيستكره امكان دسترسي به آموزش و ارائه آلترناتيوهاي مختلف در نحوه استفاده از سرزمين را براي جوامع محلي و ساكنان منطقه فراهم مي آ‌ورد.

مديريت استراتژيك ذخيره گاه زيستكره، امكان تداوم مزيتهاي طبيعت، مانند حفظ مواد مغذي خاك و كيفيت آب را فراهم مي آورد. چنين فرآيندي بهترين امكان استفاده از منطقه و افزايش منابع مالي ساكنان منطقه را به همراه خواهد داشت. كشاورزي و دامداري به شيوه سنتي بدون استفاده از كود ، سم ، هورمونها و فرآوري محصولات با استفاده از تكنيكهاي سازگار با محيط زيست، در ذخيره گاههاي زيستكره موفق دنيا، محصولاتي طبيعي به دوستداران محيط زيست ارائه مي دهند كه ضامن سلامتي آنهاست. اين محصولات با مارك مخصوص ذخيره گاه زيستكره در بازار محلي توزيع شده و از دور و نزديك مشتريان را به سوي خود جلب مي نمايد. اين مشتريان با حضور در محل و دريافت اطلاعات بيشتر و بازديد از نحوه توليدات طبيعي،‌به بازاريابي بيشتر و افزونتر محصولات كمك مي كنند. نكته بسيار مهم و قابل ذكر اين است كه جوامع محلي در صورتي به تداوم فعاليت دوست با طبيعت خود ادامه خواهند داد كه از نظر اقتصادي بهره مندي قابل قبولي داشته و آموزشهاي لازم ، در همه عرصه هاي ضروري به آنها ارائه شود.

3. اهداف تحقيقاتي و مطالعاتي : اين گونه فعاليتهاي پشتيباني شامل تحقيقات، پايش، مطالعات و تبــــادل اطلاعات مرتبط با منطقه درسطح ملي و جهاني در راستاي حفاظت و توسعه مي باشد. دريك معنا ذخيره گاه زيستكره به عنوان يك آزمايشگاه زنده براي استخراج نتايج فعاليتها و نشان دادن مديريت جامع زمين، آب و تنوع زيستي مورد استفاده قرار مي گيرد. در ذخيره گاه زيستكره امكان مطالعات درازمدت و مداوم براي دانشمندان فراهم مي شود. در اين مطالعات طولاني مدت با توجه به وجود ناحيه بندي هاي متفاوت (ZONING )، كه هم حفاظت كامل و هم دخالت پايدار انسان در طبيعت را توامان فراهم مي آورد، بهترين سايت براي پايش مقايسه اي وضعيت موجودات زنده و غير زنده در دو قسمت حفاظتي و توسعه در زيستگاهها فراهم مي شود. اين بدان معناست كه برخلاف مطالعات علمي در پاركهاي ملي و مناطق حفاظت شده كه صرفاً يك بعدي است در ذخيره گاههاي زيست كره مطالعات جنبه چندبعدي و مقايسه اي پيدا نموده و نتايج آن نه تنها در جهت حفاظت بلكه در راستاي توسعه پايدار نيز قابل بهره برداري است. دربخشهاي تحقيقاتي در مناطق مختلف ذخيره گاه زيستكره مي توان تحقيقاتي در زمينه ساختار، پويندگي و شكنندگيهاي به حداقل رسيده سيستمهاي طبيعي در ناحيه حفاظت (Core Zone)، (Core Zone ناحيه حفاظت کامل در ذخيره گاه زيستكره مي باشد)‌انجام داد و آن را با ساير مناطقي كه در معرض تاثيرپذيري از عملكردهاي انساني قرار دارند مقايسه نمود. چنين مطالعاتي در طولاني مدت نحوه تغييرات سيستمهاي طبيعي را نمايش خواهد داد. نقاطي كه براي درازمدت مورد پايش و اندازه گيري قرار مي گيرند شرايط درك بهتر هارموني طبيعت را فراهم مي نمايند. اهداف تحقيقاتي در ذخيره گاه زيستكره در يك عرصه چند منظوره صورت مي پذيرد. اين تحقيقات علاوه بر تحقيق بر محيط طبيعي برجامعه شناسي، انسان شناسي و روانشناسي جوامع محلي نيز متمركز مي باشد.

4. اهداف آ‌موزشي : اهداف آموزشي در يك ذخيره گاه زيست كره بسيار متنوع است. آموزش محققان و دانشمندان توسط فراگيري بازسازي طبيعت توسط طبيعت، آموزش مديران اجرايي پروژه در نحوه حفاظت درعين توسعه پايدار، آموزش جوامع محلي در چگونگي توسعه پايدار و بهره مندي اقتصادي و آموزش بازديدكنندگان در درك، احساس و زندگي در طبيعت، از جمله اهداف آموزشي ذخيره گاه زيستكره مي باشد. آموزش زيست محيطي در ذخيره گاه زيستكره براي جوامع محلي و ساكنان منطقه بهترين پشتيبان تداوم فعاليت نزديك به طبيعت آنهاست. دانش هاي زيست محيطي ارائه شده به جوامع محلي، براي مسئول نمودن آنها در مقابل حفاظت از طبيعت به شرح زير مي باشد. ارتقاء‌دانش در زمينه ساختار، عملكرد و محدوديتهاي محيط زيست و ارزيابي انتقادي از پيوند انسان با طبيعت.

انتخاب ، طراحي فني- تكنيكي و ناحيه بندي ذخيره گاه زيستكره :

ذخيره گاههاي زيستكره در طيف وسيعي از مناطق طبيعي، از كوههاي بلند تا جلگه هاي پست ساحلي، از جزاير تا دل جنگل ها و از بيابانهاي تروپيك تا تندراهاي قطبي قرار گرفته اند.

پذيرش رسمي منطقه اي كه تحت عنوان ذخيره گاه زيستكره ازجانب يك كشور پيشنهاد مي شود، توسط كميته ويژه اي از MAB مورد آ‌زمون و سنجش قرار مي گيرد و سپس توسط ICC تاييد مي شود. ثبت و اعلام يك ذخيره گاه زيستكره عملاً روندي طولاني مدت مي باشد. كميته ملي MAB و هماهنگ كننده هاي منطقه اي آن مسئول فراهم نمودن شرايط پذيرش رسمي و جلب مشاركت سازمانهاي دولتي و غيردولتي محلي در ايجاد آن مي باشد.

جهت انتخاب و طراحي يك منطقه به عنوان ذخيره گاه زيستكره ، بايد شرايط عمومي زير درمنطقه موجود باشد:

• در يكي از تقسيم بنديهاي مهم زيستي – جغرافيايي جهاني قرار داشته باشد.

• شامل منابع ژنتيكي، گونه هاي گياهي يا جانوري، اكوسيستمها و چشم اندازهاي مهم و ويژه كه نياز به حفاظت دارند، باشد.

• امكان وفرصت مناسبي براي دستيابي به توسعه پايداردر گستره منطقه فراهم باشد.

• اندازه و وسعت مناسب براي اهداف و فعاليتهاي ذخيره گاه زيستكره را فراهم آورد(شامل اهداف حفاظتي، توسعه پايدارو تحقيقاتي)

• امكان طراحي ناحيه بندي با خصوصيات زير را فراهم سازد.

1. ناحيه حفاظت يا هسته مرکزي (CORE ZONE) :جهت حفاظت طولاني مدت و داراي ويژگيهاي مهم بكر بودن، تنوع زيستي، اكوسيستم و چشم انداز ويژه

2. ناحيه سپر (BUFFER ZONE): جهت توسعه پايدار و انجام فعاليتهاي پايدار انساني در بهره برداري از سرزمين

3. ناحيه انتقالي(TRANSITION ZONE): ناحيه تدارک تمهيدات لازم براي پايداري حفاظت و توسعه پايدار در کل ذخيره گاه

در عمل، تقسيم بندي ذخيره گاه زيستكره براساس سه ناحيه ذكر شده به شيوه هاي بسيار متنوع صورت مي پذيرد. شرايط مورد توجه در اين تقسيم بندي بكر و دست نخورده بودن سرزمين، شرايط زمين شناسي، نقاط حساس بيولوژيكي، شرايط جغرافيايي ، اكولوژيك ،فني- تكنيكي، شرايط فرهنگي – اجتماعي، قوانين ملي موجود، نحوه كاربري اراضي، مالكيت بخش خصوصي و قدرت و نيروي جوامع محلي مي باشد.

آنچه راهنماي اصلي در انتخاب و طراحي فني- تكنيكي و نيز ناحيه بندي ذخيره گاه زيستكره مي باشد، كتابچه راهنما ، شامل ضوابط و استانداردهاي ملي است كه براي هر كشور به صورت جداگانه و توسط گروه كاري متخصص از سازمانهاي دولتي و غيردولتي ذينفع , كميته ملي MAB تهيه شده و به تصويب دفتر منطقه اي MAB خواهد رسيد.

اين استانداردها، تعيين كنند خط مشي و راهنماي عمل در انتخاب و ناحيه بندي ذخيره گاه زيستكره خواهند بود. وجود چنين استاندارد ملي كمك مي نمايد تا ضوابط و اصوليتهاي حفاظتي و نيز توسعه پايدار مورد توجه در ذخيره گاه زيستكره براساس نيازها يا فشارهاي موردي، خدشه دار نگردد.

اين استانداردها پاسخگوي كليه نيازهاي طراحي و مديريتي ذخيره گاه زيستكره درنحوه حفاظت ، درصد زون حفاظتي، نحوه مالكيت ، نحوه برخورد با بخش خصوصي و... مي باشد.

در سازماندهي فضاي ذخيره گاه زيستكره بايد از انعطاف و خلاقيت كامل بهره جست. استفاده از خلاقيت و انعطاف به معناي بازبيني مجدد و دائم تقسيمات با توجه به تحقيقات جديد و روزآمد نمودن مناطق در صورت نياز مي باشد.

در انجام مطالعات فني- تكنيكي و ناحيه بندي ذخيره گاه زيستكره، برنامهGIS ابزار كمكي موثري خواهد بود. اين ابزار ،امكان دسترسي به اطلاعات چند وجهي وجامع را براي تصميم گيرندگان فراهم خواهد نمود. GIS اطلاعات پايه درزمينه خود حفاظتي طبيعت در مناطق كورزون را به صورت مداوم در اختيار دانشمندان قرار خواهد داد. تحقيقات مداوم ،پيگير و درازمدت دانشمندان امكان تغييرات ضروري در ناحيه بندي ودر زمانهاي مناسب را فراهم خواهد نمود.

ويژگيهاي ناحيه هسته مرکزي يا حفاظت(Core Zone)

در انتخاب ناحيه حفاظت، در درجه اول به دست نخورده بودن و هرچه طبيعي تر بودن منطقه توجه مي شود. اين بدان معني است كه مناطقي به عنوان Core Zone انتخاب مي شوند كه يا مورد استفاده و بهره برداري انسان قرار نگرفته اند و يا حداقل استفاده و دخالت انساني در آنها صورت پذيرفته است .

Core Zone همچنين بايد از ميان يكي از تقسيم بنديهاي ويژه جغرافيايي زيستي جهان انتخاب شده و درحد امكان داراي شرايط زير باشد:

• مركزي براي غناي بومي و ژنتيكي بي نظير طبيعي و مورد توجه مطالعات دانشمندان باشد.

• منطقه اي مناسب براي مطالعات مستمر و طولاني دانشمندان دراختيار قرار دهد.

• تنها فعاليت مجاز انساني در اين منطقه، فعاليتهاي تحقيقاتي و افزايش دانش انسان نسبت به طبيــعت و روند دگرگونيهاي آن مي باشد. اين تحقيق و آموزش در شرايطي صورت مي پذيرد كه هيچگونه دخالتي از جانب انسان در طبيعت صورت نگيرد.

در Core Zone برخي ذخيره گاههاي زيست كره، جهت افزايش آگاهي افراد و بازديدكنندگان و درك طبيعت و مظاهر آن و دريافت روند بازسازي و توالي طبيعت معابري ويژه براي بازديد كنندگان ايجاد و احداث مي شود . در اين معابر بازديد كننده بدون اينكه بر طبيعت منطقه پا بگذارد ،‌(‌به عنوان مثال راهي چوبي با ارتفاعي قابل قبول از خاك در مسيرهاي ويژه كه موارد ‌آموزشي و يامناظر زيبا و مسحور كننده دارد ايجاد مي شود) درمنطقه حضور يافته و به دانش و درك زيست محيطي خود مي افزايد. اين آموزشها به ويژه براي كودكان و دانشجويان بسيار جالب توجه خواهد بود. بنابراين در Core Zone حضور تحقيقاتي و آموزشي انسان بدون دخالت در طبيعت مجاز مي باشد. انتخاب منطقه Core Zone با توجه به ويژگيها و اهداف فوق مي تواند به صورتي پيوسته يا يكپارچه و يا درمناطق جداگانه در يك ذخيره گاه زيستكره صورت پذيرد.

در بسياري موارد Core Zone انتخاب شده در ذخيره گاه زيستكره جزو اراضي ملي و عمومي و حتي حفاظت شده تحت عناوين قديمي تر مانند پاركهاي ملي و... قرار دارد. به هر صورت با توجه به اهداف حفاظتي و عدم دخالت انسان در اين منطقه، اراضي انتخاب شده به اين منظور بايد متعلق به دولت بوده و در زمره اراضي ملي محسوب شوند.

ويژگيهاي ناحيه سپر(Buffer Zone)

ناحيه Core Zone با منطقه اي تحت عنوان Buffer Zone احاطه مي شود. در Buffer Zone حضور جوامـــــع محلي به همراه فعاليتهاي اقتصادي آنها كه به شيوه دوست و نزديك به طبيعت انجام مي شود، مجاز مي باشد.

كشاورزي، ماهيگيري، جنگلداري، اكوتوريسم، حمل و نقل، احداث سكونتگاه و بسياري از فعاليتهاي جاري به عنوان فعاليتهاي اقتصادي درازمدت همگام و هماهنگ با طبيعت از فعاليتهاي انساني يك ذخيره گاه زيستكره مي باشد.

ايجاد يك صنعت اكوتوريسم ملايم و دوست با طبيعت از نكات ارزنده فعاليتهاي اقتصادي هماهنگ با طبيعت در منطقه است.

هدف از توسعه فعاليتهاي اقتصادي سازگار با محيط زيست در ناحيه Buffer Zone ، منتفع ساختن ساكنان منطقه براي علاقمند نمودن آنها به حفاظت و بقاي توسعه پايدار در منطقه مي باشد. در بسياري از موارد Buffer Zone متعلق به بخش خصوصي و جوامع محلي است و با توجه به اهداف اين ناحيه كه فعاليت پايدار انساني را مجاز مي داند، ضرورتي به خريد اراضي و دولتي نمودن اين منطقه وجود ندارد. اما آنچه مهم است تغييراتي است كه مردم اين منطقه در نحوه كاربري اراضي و فعاليتهاي اقتصادي خود بايد ايجاد نمايند. در ذخيره گاه زيستكره سعي مي شود اگر پيوندهاي بومي و سنتي درنحوه توليد نزديك به طبيعت ساكنان كم رنگ و يا قطع شده است،‌با كمك اهرمهاي اقتصادي و ساير تمهيدات ، مجدداً ايجاد شود. ساكنان اين ناحيه، بايد فعاليتهاي اقتصادي خود ، اعم از كشاورزي، جنگلداري، شكار وصيد، ماهيگيري ، توليدات صنعتي و ... را به شيوه دوست با طبيعت و ملازم با توسعه پايدار انجام دهند. ايجاد اين روند تغييرات، كاري بسيار پيچيده ، منعطف و همه جانبه است. بدون ايجاد انگيزه هاي اقتصادي مناسب و نيز آموزش منافع درازمدت ، چنين تغييراتي امكان پذير نخواهد بود. اعلام ذخيره گاه زيستكره هم زمان با موافقت واقعي جوامع محلي با چنين تغييراتي امكان پذير مي باشد . مديريت چنين روندي به انعطاف و روشن بيني نيازمند است. پشتيباني مديريت ذخيره گاه زيستكره از جوامع محلي درعين وفاداري به حفاظت از محيط زيست، جوامع محلي را در موقعيت بهتري براي پاسخگويي به سياست گذاريهاي جديد قرار مي دهد. مسلماً سياست گذاريهاي جديد(‌براي اجراي برنامه هاي زيست محيطي ) فشارهاي اقتصادي – اجتماعي بر ساكنان محلي وارد مي سازد. مديريت ذخيره گاه زيستكره بايد با تعريف پروژه هاي اقتصادي سودآور و پشتيباني از توليدات سنتي و ارائه پروژه هاي فرهنگي و توريستي و پشتيباني فني – تكنيكي و مالي، اين فشارها را به حداقل ممكن كاهش دهد.

ويژگيهاي ناحيه انتقالي(Transition Zone)

ناحيه سوم در ذخيره گاه زيستكره يا آخرين ناحيه كه به نحوي ذخيره گاه زيستكره را در منطقه وسيع تر اطراف محو نموده، يا به سراسر منطقه پيوند مي زند Transition Zone يا ناحيه انتقالي مي باشد. اين ناحيه حد خارجي تعريف شده اي نداشته و با محيط اطراف خود ممزوج مي شود.همانگونه كه ناحيه توسعه پايدار(Buffer Zon (به عنون پشتيبان استراتژيك ناحيه حفاظتي مي باشد،و با اعمال تمهيدات حفاظتي ملايم تر از Core Zone امكان حفاظت در ناحيه حفاظت را با به حداقل رساندن تاثيرات انساني در محيط اطراف آن فراهم مي آورد، ناحيه انتقالي نيز پشتيبان استراتژيك ناحيه توسعه پايدار است. در اين ناحيه صنايع و بازارهاي پشتيبان توليدات ناحيه توسعه پايدار ايجاد شده و علائق اقتصادي و معنوي پشتيباني از ذخيره گاه زيستكره تبليغ و ترويج مي شود.

در اين ناحيه ازنظر قانوني، عموماً محدوديتي براي انواع فعاليتهاي انساني وجود ندارد، ولي بايد به گونه اي مديريت شود كه از جهت حفاظت و توسعه پايدار تحت تاثير فعاليت ذخيره گاه زيستكره قرار گرفته و به عنوان پشتيبان كارآمد و موثري براي آن عمل نمايد.

بايد خاطرنشان نمود كه حفا ظت موثر از تداوم فعاليت ناحيه حفاظتي و ناحيه توسعه پايدار يك ذخيره گاه زيستكره، به نوعي به فعاليت موثر ناحيه انتقالي وابسته است. در بسياري از كشورهاي درحال توسعه، دستيابي به پايداري طولاني مدت در ناحيه حفاظتي و توسعه پايدار امري بسيار دشوار و چالش مهم ذخيره گاههاي زيستكره مي باشد. پرداختهاي مالي كوتاه مدت دولتها براي توسعه پايدار و حفاظت،‌فقط عامل كمكي براي دستيابي به توسعه پايدار است. در اغلب موارد اتكا به تداوم اين كمكهاي مالي غير واقعي و غير ممكن است. توسعه پايدار فقط زماني به دست مي آيد كه مكانيزم واقعي براي خود ياري مالي درجامعه اطراف ناحيه سپر و نيز در كل جامعه شكل بگيرد. در ايــــن صورت ذخيره گاه زيستكره خود امكان پاسخگويي به نيازهاي مالي خود را خواهد داشت. نمي توان انكار نمود كه دستيابي به توسعه پايدار وابسته به مسائل مالي است. بسيار مهم است كه در طولاني مدت ،ايده و سمبل مردم منطقه، پشتيباني از ذخيره گاه زيستكره گردد. مشارکت مردم محلي در مديريت و تصميم سازي، يكي از مهم ترين اهرمهاي دستيابي به اين نياز است. با تمركز بر اين ايده در ناحيه انتقالي بايد كليه صنايع، مراكز، بازارها و ساير مراكز مورد نياز براي توسعه پايدار و حفاظت، سازماندهي و ايجاد شود.‌به علاوه بايد هرچه بيشتر صاحبان مراكز اقتصادي منطقه اعم از بخش خصوصي و دولتي حمايت مالي خود را ، براي تداوم پروژه اعمال نمايند.

نكات اساسي در مديريت ذخيره گاه زيستكره :

حفاظت بخشي ازسرزمين به شيوه ذخيره گاه زيستكره ، با بيش از 30 سال تجربه عملي ، تجارب گرانبهايي در نحوه مديريت و نكات اساسي كه بايد به آن توجه نمود، همراه دارد . بدون توجه به اين نكات اساسي ،كه ازجمع بندي تجارب حدود400 ذخيره گاه زيســتكره كه در كشورهاي متفاوت از توسعه يافته تا در حال توسعه ، به دست آمده است، كمتر مي توان به نتايج مثبت و دستاورد حفاظت و توسعه پايدار راه يافت. مهمترين اين نتايج كه در كنفرانسهاي جهاني ذخيرگاه زيستكره جمع بندي و ارائه شده اند به شرح زير مي باشد.

1:‌نقش تعيين كنده مشاركت مردمي

درك صحيح اين مفهوم براي موفقيت يك ذخيره گاه زيستكره نقش كليدي و اساسي دارد وجا دارد كه دراينجا كمي بيشتر به اين مفهوم بپردازيم . دريك ذخيره گاه زيستكره به جز Core Zone كه حضورمردم جز براي تحقيق و آموزش به هيج شيوه ديگري مجاز نيست، در ساير نواحي، مردم حضوري فعال و تعيين كننده دارند. در استانداردهاي ملي کشور هاي مختلف، مساحت Core Zone متفاوت مي باشد. به عنوان مثال در استاندارد كشور آلمان كه مورد پذيرش اتحاديه اروپا قرار گرفته است Core Zone فقط 3% سطح يك ذخيره گاه زيستكره را پوشش مي دهد. حفاظت واقعي از اين 3% با پشتيباني استراتژيك 97% ساير مناطق فراهم مي آ‌يد. ناحيه سپر بايد حداقل دخالت انسان در طبيعت و آن هم به صورت پايدار را ارائه دهد، تا محيط اطراف ناحيه حفاظت ، پشتيبان واقعي آن باشد. در غير اين صورت اتلاق مفهوم حفاظتي به ذخيره گاه زيستكره بيش از يك تابلوي نمايشي و كلامي غير واقعي نخواهد بود. نقش ناحيه سپر در استفاده پايدار از طبيعت بسيار حايز ا هميت است. اين مهم بايد توسط ساكنان و اهالي بومي اين منطقه به اجرا در آيد. همانگونه كه قبلاً نيز ذكر شد اين امر روندي دشوار و توام با مشكلات فراوان مي باشد. در ذخيره گاه زيستكره براي اجراي امر حفاظت ما مجاز به اخراج اهالي از منطقه نيستيم. اگر چنين كاري مجاز بود شايد ساده ترين شكل حل مسئله مي بود. بنابراين براي دستيابي به اهداف ذكر شده براي ناحيه توسعه پايدار روش صحيح و تنها روش مشاركت مردم محلي در برنامه ريزي، تصميم سازي، مديريت و اجرا مي باشد. بايد اهالي بومي و ساكنان منطقه را به طور مستمر و دائم در كليه مراحل از تصميم سازي تا مديريت و اجرا مشاركت داد. هدف ازاين كار، از آن خود دانستن ايده ذخيره گاه زيستكره توسط اهالي منطقه مي باشد. زيرا فقط در اين صورت شانس بيشتري براي موفقيت در پيش رو خواهد بود. در كشور ما سالهاســــت كه اصطلاح مشاركت مردمي در بين نهادهاي دولتي رواج يافته و به شيوه هاي مختلف و بنابه ميزان درك هر نهاد دولتي از معنا و مفهوم مشاركت مردمي به اجرا در مي آيد. سالها تجربه ي ساير كشورها ونيز كشور خود ما نشان داده است كه عدم پذيرش مشاركت واقعي مردم از سوي مسئولان دولتي ،‌سرانجام به عدم موفقيت طرح و پروژه منجر خواهد شد. در يك ذخيره گاه زيستكره جوامع محلي بايد به خوبي سازماندهي شوند و درجريان كليه اهداف طرح قرار گيرند، سپس نظرات آنها در تصميم سازيها دخالت داده شود و در مديريت اجرائي نيز به عنوان ركن اصلي مشارکت نمايند. تنهادر چنين شرايطي مي توان از آنها انتظار اجراي طرحهاي مصوب با وجود تمام مشكلات واقعي را داشت.

علاوه بر متشكل ساختن جوامع محلي، ارائه آموزش درزمينه هاي زيست محيطي و مشاركتي نيز از فعاليتهاي مهم و اوليه پروژه مي باشد. اين دو فعاليت بايد همزمان با اتخاذ تصميم براي معرفي يك منطقه به عنوان ذخيره گاه زيستكره به مرحله اجرا درآيد.

در مشاركت مردمي نه تنها به مشاركت جوامع محلي بلكه به مشاركت سازمانهاي دولتي، درسطح منطقه و حتي ملي نياز خواهد بود . همانطور كه قبلاً اشاره شد پشتيباني و حمايت ناحيه انتقالي و به طور كلي در عرصه وسيع تر براي ايجاد بازار محصولات ذخيره گاه زيستكره و احداث صنايع پشتيبان و نيز ارائه كمكهاي مالي تنها ضامن تداوم درازمدت ذخيره گاه زيستكره خواهد بود. ايجاد چنين پشتيبانيهايي بدون اطلاع رساني گسترده از اهداف و فعاليتهاي ذخيره گاه زيستكره و جلب مشارکت کليه ذينفعان دولتي و بخش خصوصي ،امكان پذير نخواهدبود.

يكي از اهرمهاي موثر مشاركت مردمي سهيم نمودن سازمانهاي غيردولتي در پروژه ذخيره گاه زيستكره است . تجربه موفقيت آميز حضور NGOs در ذخيره گاههاي زيستكره آنچنان غير قابل انكار بوده است كه در مصوبات كنفرانس جهاني سويل در 1995 عملاً ثبت و به عنوان دستورالعمل ارائه شده است. سازمانهاي غيردولتي چه در سطح محلي و چه در سطح ملي از اجزا جدايي ناپذير فعاليت ذخيره گاه ز يستكره در كليه مراحل آن مي باشند.

دريك جمع بندي كلي مي توان گفت، حفاظت از تنوع زيستي و محيط زيست نياز به دخالت بيشتر جوامع محلي، جوامع شهري، بخش خصوصي،سازمان ها و نهادهاي دولتي و همکاري آنها در مديريت خواهد داشت. چالش آينده مناطق حفاظت شده تحت عنوان ذخيره گاه زيستكره ، اشتراك هرچه بيشتر جوامع محلي و ملي مي باشد.

2: تهيه دستورالعمل و استاندار ملي ذخيره گاه زيستكره و تصويب قوانين مورد نياز

تهيه يك دستورالعمل و استاندارد ملي ذخيره گاه زيستكره ، يكي از الزامات اجرايي ذخيره گاه زيستكره مي باشد. تهيه اين دستورالعمل بايد با بررسي هاي دقيق و بحثهاي كارشناسي متعدد و طي دوره زماني كافي صورت پذيرد. چنين دستورالعملي مي تواند با رجوع به قوانين و مقررات و اهداف تعييـــن شده، نيازهاي واقعي حفاظت و توسعه پايدار را در شرايط ويژه هر كشور شفاف و مشخص نمايد. درتهيه استاندارد و دستورالعمل ملي،‌تجارب كشورهاي ديگر بايد با ساختار و ويژگيهاي ملي هر كشور انطباق داده شده و از الگوبرداري صرف جلوگيري به عمل آيد. وجود چنين استانداردي راهنماي عمل فني، مديريتي ،‌حقوقي، سازماني و بيان كننده اهداف و فعاليت هاي مجازو غيرمجاز در ذخيرهگاه زيستكره خواهد بود.

علاوه بر دستورالعمل و استاندارد ملي، ذخيره گاه زيستكره نياز به بررسي قوانين مرتبط با ايجادذخيره گاه زيستكره به ويژه قوانين مالكيت و قوانين حفاظتي كشور خواهد داشت. اين بررسيها نشان خواهد داد، تا چه ميزان اهرمهاي قانوني لازم جهت حفاظت و توسعه پايدار مورد نياز ذخيره گاه زيستكره موجود است و چه كمبودهايي وجود د ارد . رفع كمبودهاي قانوني، گامي ديگر درجهت تسهيل تاسيس ذخيره گاه زيستكره خواهد بود.

3: مديريت هماهنگ كننده و جامع نگر

مديريت يك ذخيرهگاه زيستكره بايد مجموعه اي از عمليات چند وجهي مانند حفاظت، توسعه پايدار براي جوامع محلي ، تحقيقات علمي، آموزش و آگاه سازي را به صورت همزمان انجام دهد. دريك ذخيره گاه زيستكره فعاليتها بسيار پيچيده تر و پوياتر از شيوه هاي كلاسيك حفاظتي است و نيازمند يك مديريت قوي مي باشد كه نقش محوري آن هماهنگ كردن كليه اهداف و فعاليتهاي فوق مي با شد . نقش چنين هماهنگ كننده هايي بسيار وسيع است. ازجمله مي توان به معرفي پروژه هايي اشاره نمود كه كليه ذينفعان منطقه را در بر مي گيرد . حل تداخل فعاليتها و تناقضات ايجاد شده،‌ايجاد گروههاي كاري مورد نياز، ارتقاء‌نتايج موفقيتهاي به دست آمده در توسعه پايدار و حفاظت، بررسي انتقادي كليه فعاليتهاي انجام شده و به روز نمودن مدام تحقيقات و اطلاعات توسط ابزارهايي نظير GIS از وظايف مديريت ذخيره گاه زيستكره مي باشد.

در حقيقت تفاوت هاي چشمگيري بين مديريت مناطق حفاظت شده به شيوه كلاسيك و ذخيره گاه زيستكره موجود است كه يك مديريت كارآمد بايد به آنها آگاه باشد.

بخشي از اين تفاوتها در جدول زيرخلاصه شده است.

منطقه حفاظت شده ذخيره گاه زيست كره

يك طبقه بندي از سرزمين، عموماً دراندازه كوچك و با يك هدف مديريتي يك شبكه موزائيك از تيپهاي مختلف سرزمين،‌در كلاسهاي مختلف طبقه بندي و عموماً با اهداف متفاوت مديريتي(‌حفاظت، توسعه و...)

يك تيپ از هدف و عمليات حفاظتي اهداف و عمليات متعدد كه با يكديگر تداخل و آميختگي دارند، شامل حفاظت ،‌توسعه ، پشتيباني حقوقي و...

يك جنبه اصلي مورد توجه است مانند حيات وحش يا پرندگان، مناظر ، جنبه فرهنگي ، جنبه تاريخي يا ملي توجه و علاقمنديهاي متعددو اغلب اوقات در تقابل و تداخل مانند زراعت ، جنگلداري ، ماهيگيري ، توريسم ، علمي در سطوح مختلف محلي ودولت ملي

داراي يك مديريت خوب تعريف شده و مستقيماً در پشتيباني مديريت منطقه مديريـــتهاي متعدد كه با كم يا بيش غيروابستگي به يكديگر كار مي كنند

ناحيه بندي ساده ناحيه بندي پيچيده

محافظت در سايه قواعد و مقررات معاني متعدد از حفاظت ،داراي قواعد مشخص شده در كور زون و با مديريت توافقي

براي منطقه طرح مديريتي يگانه و تعريف شده موجود است داراي هماهنگي ، همكاري و همنوايي درطرحها و سناريوهاي متعدد براي زونهاي مختلف تاكيد بر مشاركت جوامع محلي

اكوسيستم يگانه اكوسيستم پيچيده و مناظر متعدد

مديريت به شيوه كلاسيك هماهنگ كننده Coordinator

نقش هماهنگ كننده در ذخيره گاه زيستكره به روز كردن اطلاعات و جلب همكاري و هماهنگي نيازهاي مختلف همه قسمتها به دور پروژه مشترك منطقه مورد نظر مي باشد. اين پروژه به تعادل قسمتهاي مختلف محيط زيست، اقتصاد و عدالت توجه مي كند. با چنين نقش و عملكردي كليه ذينفعان منافع خود را در اجراي پروژه خواهند يافت. ذينفعان شامل استفاده كنندگان ازمنابع، گروههاي تخصصي و دانشمندان ، جمعيت محلي، آژانسها و سازمانهاي دولتي و غيردولتي ، بخش خصوصي و جامعه جهاني مي باشند. جهت دستيابي به اين منظور هماهنگ كننده يا مديريت ذخيره گاه زيستكره بايد اهداف و پتانسيلهاي حفاظتي و توسعه اي منطقه رادر دو مقياس ملي و بين المللي معرفي نمايد.

4- ايجاد مكانيسم جلب كمكهاي مالي مداوم

اهداف حفاظتي و توسعه پايدار ذخيره گاه زيستكره ، با اهداف بسياري از ادارات محلي، موسسات ملي، موسسات و شركتهاي خصوصي،‌دانشمندان و سازمانهاي بين المللي دولتي و غيردولتي داراي وجوه مشترك مي باشد.

از اين وجوه مشترك بايد در جلب كمكهاي مالي درازمدت براي پشتيباني از فعاليتهاي ذخيره گاه زيستكره به نحو احسن سودجست. در حال حاضر تعدادي از پروژه هاي ذخيره گاههاي زيستكره فعاليتهاي حفاظتي خود را با پشتيباني بانك جهاني ، برنامه توسعه سازمان ملل، برنامه محيط زيست سازمان ملل، سازمان خواروبار جهاني، اتحاديه جهاني حفاظت از تنوع زيستي و صندوق جهاني طبيعت، توسعه و ارتقاء‌داده اند.

تـــــجربيات كشورهاي مختلف نشان داده است كه تعداد روزافزوني از پروژه هاي ذخيره گاههاي زيستكره توسط شركتها و موسسات حقوقي بزرگي كه مايل به نمايش علاقمندي خود به محيط زيست هستند پشتيباني مي شوند. قابل ذكر است كه اهداف و عملكرد ذخيره گاههاي زيستكره قابليت زيادي در جذب اين علاقمنديها دارند.

به علاوه حمايتها و پشتيبانيهاي ساكنان منطقه و اطراف آن نيز از اهرمهاي مهم كمكهاي مالي مستمر و مداوم مي باشد.

چه كساني از تاسيس ذخيره گاههاي زيستكره منتفع مي شوند؟

همانگونه كه به صورت مشروح توضيح داده شد اقشار متفاوتي از تاسيس ذخيره گاه زيستكره منتفع مي شوند. در زير مجدداً به صورت مختصر به آن اشاره مي شود.

• جوامع محلي: با حفاظت از منابع اصلي سرزمين و ايجاد زيربناي پايدار اقتصادي و ايجاد بازار كار بيشتر كليه جوامع محلي از ايجاد ذخيره گاه زيستكره منتفع مي شوند.

• دانشمندان : ذخيره گاه زيستكره مکان مناسبي براي تحقيقات چندوجهي دانشمندان فراهم مي سازند.

• تصميم سازان دولتي و سازمانهاي وابسته به دولت: ذخيره گاههاي زيستكر، تصميم سازان دولتي و سازمانهاي وابسته به دولت را با اطلاعات از منابع طبيعي كشور تجهيز مي كند. چنين اطلاعاتي امكان توسعه آكادميك و فني منابع طبيعي را از ديدگاه توسعه پايدار فراهم مي سازد.

• جامعه جهاني: به عنوان يك فعاليت علمي ، ارتباطي و اطلاع رساني ، ذخيره گاه زيستكره به مردم جامعه خود و نيز به جامعه جهاني ، شيوه عملي حل تناقضات استفاده از سرزمين وحفاظت از تنوع زيستي را ارائه مي دهد. دراين مناطق امكان توريسم پايدار و استفاه از اوقات فراغت وكسب معلومات به جوامع بشري تقديم مي گردد.

منابع

1. Park (IUCN) vol12 No3 2002-Protected Areas Programme

2. Gonzalo castro, A Partnership between government and indigenous people for managing protected areas in peru. Luis Alfaro And pierte werbroucn

3. Park (IUCN) vol 11 No1 2001

4. UNesco 2002: Germany's Bio sphere Reserves

5. UNESCO 1984: Nature and Resourses

6. Peter Birdge water :2002 Biosphere Reserves anet work for conservation and sustainability

7. UNESCO 1996: Biosphere Reserves : The Seville Strategy and the statutory Frame work of the world Network

8. UNESCO 2002: Biosphere Reserves: Special Places for


+ نوشته شده در26 / 11 / 1395ساعت 20:32توسط GIS&RS | | تعداد بازدید : 33

مطالب قبلی

» دریافت رایگان ارزدیجتال ملی
» ‌قانون مربوط به اصلاحات اراضي ‌مصوب 24 اسفند ماه 1338 ‌فصل اول - تعاریف
» کسب درامد از اولین سایت ارز دیجیتالی ایرانی
» نقشه های GIS حوزه آبخیز رودخانه شاهرود چای
» نقشه های GIS حوزه آبخیز رودخانه گلپایگان
» پایان نامه مدل‌سازی حوادث بحرانی مترو شهر تبریز در محیط GIS مطالعه موردی: خط 1 مترو
» کتاب سنجش از دور حرارتی
» مدل های رقومی ارتفاع 12.5 متری
» رنگ خاک
» آبخيزداري 2
» اهمیت زهکشی و استفاده بهینه از
» اشکال فرسایش بادی
» پدیده جهانگرمایی
» Thermal Remote Sensing in Land Surface Processes
» دانلود نرم افزار آرک هیدرو ArcHydroTools
» دانلود رایگان فیلم آموزشی سنحش از دور دکتر ولیزاده
» دانلود نقشه GIS کاربری اراضی، کیفیت مصالح، تراکم ساخت، مساحت قطعات شهر بجنورد
» دانلود دفترچه سوالات آزمون دکتری سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی
» منابع آزمون دکتری سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی
» مقطع دکتری رشته سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی
» سنجش از دور راداری
» از کدام تصاویر ماهواره ای می توان DEM استخراج کرد؟
» مقایسه تصاویر لندست ۸ و ۷
» تفاوت DEM، DTM، DSM چیست؟
» مدل رقومی زمین (DTM) چیست؟
» سنجش از دور حرارتی
» کاربرد های سنجش از دور

صفحات وبلاگ

جلوگیری از کپی کردن مطالب