close
تبلیغات در اینترنت
خرید دامنه
کاربردهایی از تصاویر ماهواره ای در مدیریت و توسعه شهری

علوم زمین و توسعه

GIS یک علم است نه یک نرم افزار

کاربردهایی از تصاویر ماهواره ای در مدیریت و توسعه شهری

امروزه افزایش سریع جمعیت و توسعه شهرها و محدودیت منابع طبیعی، چنان مشکلاتی را برای انسان به وجود آورده که امر برنامه ریزی به عنوان یک ضرورت برای همه کشورها تلقی می شود. تخلیه روستاها، گسترش شهرها و گرایش به زندگی شهر نشینی با توجه به مسائل خاص خود به ویژه در کشورهای جهان سوم از چنان پیچیدگی هایی برخوردار است که بی توجهی به آن بر مشکلات اقتصادی ، اجتماعی آنان خواهد افزود. از این جهت برای دستیابی به یک روند توسعه متعادل، مطالعات و پژوهش های جغرافیایی هم می تواند راهگشا باشد. تصاویر ماهواه ای و سیستم اطلاعات جغرافیایی از جمله ابزارهای قدرتمندی هستند که جغرافیدانان و برنامه ریزان شهری را در انجام تحقیقاتشان یاری می دهند و کاربرد تصاویر ماهواه ای در شناسایی وضع موجود مناطق جغرافیایی و چشم اندازهای ساخته دست انسان و بهره گیری از امکانات لازم بر کسی پوشیده نیست. شهر جایی است که مرکز کلیه فعالیت های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تلقی شده و اغلب ساکنین آن از طریق اشتغال در فعالیت های صنعتی و یا خدماتی امرار معاش می کنند. گرچه قسمت عمده شهرها را مناطق مسکونی تشکیل می دهد، اما بخشهای دیگری چون خدمات و فضای سبز نیز در آنها دیده می شود. مناطق داخل شهر را از نظر نقش به بخشهای مسکونی، صنعتی، خدماتی، فضای سبز و نظایر آن تقسیم می کنند .تمامی این عارضه های شهری و به عبارتی عارضه های مربوط به انسان با استفاده از معیارهای مخصوص خود در روی تصاویر ماهواره ای شناسایی می شوند و اطلاعات بسیار زیادی درباره موقعیت و اندازه هر کدام از پدیده های شهری استخراج می گردد که به امر برنامه ریزی شهری کمک شایانی می نماید.


 

ظهور تصاوير ماهواره اي منابع جديدي از اطلاعات را براي مراجع و افراد درگير در مديريت شهري ايجاد كرده است. اكنون نقشه کشی در مقیاسهای 1:5000 تا 1:25000 به وسیله سنجنده هایی از قبیل سیستم پانکروماتیک spot (با دقت 10 متر) و IRS هندی ( با دقت 8/5 متر)، تقریبا امکان پذیر شده است. ماهواره Ikonos تصاویری را با دقت یک متر تهیه نموده که نقشه کشی در مقیاس 1:10000 را عملی می سازد. به وسیله ابزارهایی از این قبیل، انعکاس تغییرات کاربری اراضی شهری در سراسر جهان در 10 الی 20 سال آینده با دقت فزاینده اي امکان پذیر خواهد شد. این امکانات در بسیاری از نواحی شهری در حال رشد سریع خصوصا در کشورهای توسعه نیافته، جایی که گزینه های منابع اطلاعاتی به دلیل فقدان منابع محدود می شود، اهمیت نسبتاً زیادی دارند. در ادامه این بحث بطور خلاصه کاربردهایی از تصاویر ماهواره ای در مدیریت و توسعه شهری ارائه می­گردد.

 

مطالعه و بررسی ساختارهای شهری

بخش های عمده ای که ساختار شهری را تشکیل می دهند، می توان به دو صورت تقسیم بندی نمود.

    1- منطقه مسکونی، منطقه تجارتی، بخش صنعتی، بخش خدمات، فضای سبز و شبکه ارتباطی.

    2- بخش مرکزی شهر، منطقه قدیمی شهر، منطقه جدید شهر و شهرکهای حومه شهر.

با توجه به ویژگیهای خاص تصاویر ماهواره ای، بررسی و مطالعه بر روی تصاویر در سالهای مختلف می تواند در شناسایی و مطالعه نحوه تغییرات ساختارها و الگوها در سالها و زمانهای مختلف و همچنین برنامه ریزی برای حال و آینده مؤثر باشد.

ميدان نقش جهان اصفهان

ميدان نقش جهان اصفهان

 

مکانیابی برای تسهیلات و خدمات شهری

دسترسی به تصاویر ماهواره ای با مقیاسهای مختلف، استفاده از این تصاویر در تحلیلهای انجام گرفته در سیستمهای اطلاعات جغرافیایی می­تواند در انجام تحلیلهای کارآمد و دستیابی به نتایج بهتر در مکانیابی تسهیلات و ارائه خدمات، مؤثر باشد.

 

مطالعات کاربری و پوشش اراضی

كاربري و پوشش اراضي غالبا" در اثـر فعاليتهاي انساني دستخوش تغيير و تحول مي شود. شناسايي و كشف اين تغييرات مي تواند به مديران و برنامه ريزان كمك كند تا عوامل موثر در كاربري و پوشش اراضي را شناسايي كـرده و از آن درسطوح مختلف برنامه ريـزي استفاده نمايند. براي كشف و ارزيابي تغييرات، داده هاي چند زمانه سنجش از دور و سيستم اطلاعات جغرافيايي  امكانات تحليلي با ارزشي را فراهم مي كنند.

 

مطالعات بلایای طبیعی و مدیریت بحران

امروزه برآورد ميزان خسارت ناشي از بلاياي طبيعي از قبيل سيل، زلزله، آتشفشان، طوفان و غيره با استفاده از داده هاي ماهواره اي بسيار متداول است. تعيين راهبرد مناسب براي جلوگيري وكاهش خسارت بلاياي طبيعي از جمله ديگر كاربردهاي داده هاي ماهواره اي است.

 

تصوير ماهواره ای ایکونوس از زلزله بم

 تصویر ماهواره IKONOS از زلزله بم

 

تهیه نقشه از تصاویر ماهواره ای جهت استفاده در طرحهای توسعه شهری

طرح های توسعه شهری با توجه به قالب کلی که برای روند رشد در نظر گرفته می شود، تعریف می شوند. ابزارهای مهم و اساسی که در این فرایند وجود دارد: نقشه منطقه بندی و استفاده از فضاها برای تعیین قطعات اراضی در نواحی شهرکهای ساخته شده و نقشه ساختار جاده ها بمنظور راهنمایی در مورد زیرسازی جاده های شهرک ها می­باشد. اطلاعات ضروری در امر آماده سازی یک برنامه شامل یک نقشه جغرافیایی مرجع دقیق و مطابق آخرین تحولات مناطق، نقشه شبکه های جاده ای، نقشه فضایی میزان توسعه و اطلاعاتی در مورد چگونگی استفاده از هر قطعه زمین می باشد. این اطلاعات برای یک برنامه ریزی دقیق و منطقی ضروری است. با توجه به پتانسیل بالای تصاویر ماهواره ای، این داده ها می تواند در قالب یک سیستم اطلاعات جعرافیایی نقش مهم و تأثیرگذاری در توسعه شهری داشته باشد.

 

به هنگام سازی نقشه های شهری

با توجه به محدودیت منابع جهت بهنگام سازی نقشه ها، در اختیار داشتن تصاویر ماهواره ای امکان تصحیح و اعمال تغییرات در نقشه های شهری را سریع تر و آسان تر می سازد. یک نقشه مرجع قابل قبول می­تواند با استفاده از تصاویر ماهواره ای (PAN و IKONOS) تهیه شود و بعنوان اطلاعات پایه و تکمیلی از منابع متعددی از قبیل تصاویر هوایی، نقشه های مربوط به عوارض و غیره مورد استفاده قرار می گیرد.

 

کنترل و مانیتورینگ ترافیک شهری

کنترل آمد و شد شهری، تشخیص و تعیین شبکه های ارتباطی متراکم و پرترافیک با استفاده از تصاویر و اطلااعات ماهواره ای می تواند در کمک به دست اندرکاران امور راهنمایی و رانندگی و مسافران نقش مهمی داشته باشد.

 

شبكه ارتباطي (برگ شبدري در كرج و سيستم شعاعي در همدان)

 

تخمين جمعيت از طريق تفسير تصاویر با قدرت تفکيک بالا

تخمين جمعيت از طريق تفسير تصاویر ماهواره ای به طور مستقيم حاصل مي شود. روش انجام كار به اينصورت است كه با استفاده از تصاویر ماهواره ای متوسط تا بزرگ مقياس، تعداد واحدهاي مسكوني در يك منطقه (خانه تك خانواري، چندخانواري) تخمين زده شده و پس از آن تعداد واحدهاي مسكوني در ميانگين تعداد افراد خانواده ساكن در هر واحد مسكوني نوع خاص، ضرب مي شود. تشخيص انواع خانه براساس مشخصه هايي نظير اندازه و شكل ساختمانها، حياط ها، باغها و راههاي ماشين رو مي باشد . همچنين تفسير تصاویر ماهواره ای در مطالعات كيفيت خانه سازي موثر است. بسياري از عوامل زيست محيطي مؤثر در كيفيت خانه سازي مي تواند به راحتي از تصاویر ماهواره ای تفسير گردد.


+ نوشته شده در26 / 11 / 1395ساعت 1:4توسط GIS&RS | | تعداد بازدید : 13

مطالب قبلی

» دریافت رایگان ارزدیجتال ملی
» ‌قانون مربوط به اصلاحات اراضي ‌مصوب 24 اسفند ماه 1338 ‌فصل اول - تعاریف
» کسب درامد از اولین سایت ارز دیجیتالی ایرانی
» نقشه های GIS حوزه آبخیز رودخانه شاهرود چای
» نقشه های GIS حوزه آبخیز رودخانه گلپایگان
» پایان نامه مدل‌سازی حوادث بحرانی مترو شهر تبریز در محیط GIS مطالعه موردی: خط 1 مترو
» کتاب سنجش از دور حرارتی
» مدل های رقومی ارتفاع 12.5 متری
» رنگ خاک
» آبخيزداري 2
» اهمیت زهکشی و استفاده بهینه از
» اشکال فرسایش بادی
» پدیده جهانگرمایی
» Thermal Remote Sensing in Land Surface Processes
» دانلود نرم افزار آرک هیدرو ArcHydroTools
» دانلود رایگان فیلم آموزشی سنحش از دور دکتر ولیزاده
» دانلود نقشه GIS کاربری اراضی، کیفیت مصالح، تراکم ساخت، مساحت قطعات شهر بجنورد
» دانلود دفترچه سوالات آزمون دکتری سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی
» منابع آزمون دکتری سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی
» مقطع دکتری رشته سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی
» سنجش از دور راداری
» از کدام تصاویر ماهواره ای می توان DEM استخراج کرد؟
» مقایسه تصاویر لندست ۸ و ۷
» تفاوت DEM، DTM، DSM چیست؟
» مدل رقومی زمین (DTM) چیست؟
» سنجش از دور حرارتی
» کاربرد های سنجش از دور

صفحات وبلاگ

جلوگیری از کپی کردن مطالب