close
تبلیغات در اینترنت
خرید دامنه
تورکینست

علوم زمین و توسعه

GIS یک علم است نه یک نرم افزار

تورکینست

 است که برای مناطق کم شیب جهت ذخیره و جمع آوری آب باران و سیلاب احداث میشود.تورکینست را می توان به مخزن آبی تشبیه کرد که برای جمع آوری نزولات آسمانی و به منظور آبیاری اراضی، شرب دام،تجمع رسوبات مخرب ، کنترل انرژی جنبشی و تقلیل سرعت هرز آب هم زیادتر می شود و اساساً هنگام احداث این سازه باید به شدت بارندگی ، دوره برگشت باران های معمول سالانه ،نوع خاک ،رطوبت خاک و هرز آب ها و آب های زیرزمینی توجه کرد.

در فارسی به آن کور یا آب بندان می گویند. هر چه مخزن تورکی نست بزرگتر باشد ذخیره و تجمع آب زیادتر می شود.

 

اهداف احداث تورکینست

یکی از عملیات فنی مهندسی آبخیزداری ، که برای کنترل سیل مفید است و باید اعمال شود، احداث تورکینست است که اهداف کلی زیر را به  دنبال دارد:

1.        مهار سیلاب های جاری شده در مسیل های فرعی و جلوگیری یا تأخیر در زمان تمرکز سیل.

2.    نفوذ دادن سیلاب ها برای تغذیه سفره های آب زیر زمینی و زیر قشری و در نتیجه ، بالا بردن رطوبت خاک.

3.    صرفه جویی در احداث پل های عریض و طویل در مسیر جاده ها که بر رودخانه های منقطع احداث می شوند.

4.        استفاده از سیلاب برای آبشخور دام و بوته کاری.

5.    ذخیره و نفوذ دادن آب سیلاب به داخل زمین در مناطقی که رژیم آبی دائمی ندارند و در فصل زمستان مورد استفاده قرار نمی گیرند.

6.        جلوگیری از حمل رسوب به داخل سدها.

7.        جلوگیری از ایجاد تپه های شنی که منشا برداشت آن مواد رسوبی اند و نیز جلوگیری از گسترش کویر.

8.        تغییر میکروکلیمای منطقه در صورت احداث تعداد قابل توجهی تورکینست در آن منطقه.

9.        بالا بردن میزان آب دهی قنات ها و چاه ها ی عمیق .

10.    استفاده از تورکینست به مثابه حوضچه آرامش و روسبگیر در ابتدای پروژه های پخش سیلاب .

 

تعیین و انتخاب محل مناسب

برای انتخاب محل مناسب جهت اجرای تورکینست، باید موارد زیر را در نظر داشت:

  •            شیب آبراهه و سیل ها بیشتر از 7 درصد نباشد.
  •          تا حد امکان، نوع خاک محل مورد نظر رسی شنی یا هر نوع خاکی باشد که با کوبیدگی و رطوبت لازم،80 درصد تراکم به دست آورد. تورکینست نباید در زمین های سخت احداث شود.
  •                مقدار املاح محلول در آب و خاک از قبیل گچ و آهک، به ترتیب کمتر از 15 و 20 درصد باشد.
  •          محل احداث در مناطقی نباشد که آب حاصل از یک بارندگی، پس از طی مسافتی، به سبب تشکیلات زمین شناسی، به خصوص در اثر فرسایش شیمیایی، خندق ایجاد کند. بنابر این مناسب ترین محل احداث تورکینست برای کنترل و جلوگیری از توسعه خندق، حد فاصل بین حوزه آبخیز و ابتدای خندق است.
  •          محل هایی انتخاب شود که ارتفاع عوارض طبیعی آن کمتر از 2 متر باشد تا در هنگام سرزیر مشکلی به وجود نیاید.
  •          تا آنجا که امکان دارد در صورت مناسب بودن شیب و دیگر عوامل موثر، محل تورکینست نزدیک به حوزه تولید حوزه سیلاب باشد و در غیر این صورت به دلیل ازدیاد فاصله، سیلاب گل آلود تر خواهد بود.
  •         برای کارایی و بهره برداری بیشتر، تورکینست در بالادست مادر چاه قنات و چاه های عمیق احداث شود.
  •         تورکینست ها را می توان در صورتی که مسیل وحشی و طغیانگر نباشد،به طور مستقیم در مسیر آبراهه احداث کرد.زیرا رسوب بیشتری خواهند داشت.در غیر این صورت می توان با استفاده از عوارض زمسن و شیب طبیعی اطراف مسیل برای احداث تورکینست انحرافی، به طوری که محل ورودی آب محل سرزیر باشد،اقدام کرد.در این مورد می توان محل برگشت آب به آبراهه اصلی را برای پایداری بیشتر با دیواره گابیونی محکم کرد.این نوع تورکینست رسوب کمتری دارد و فقط باید در پایان هر جریان در صورت وجود سرزیر آن را اصلاح کرد.

مشخصات فنی احداث تورکینست

مشخصات فنی احداث تورکینست با توجه به این که عملیات خاک برداری و خاک ریزی تنها با بولدوزر انجام می شود، به شرح زیر است:

1.            قطر بزرگ حداقل 55 متر و حداکثر 65 متر و قطر کوچک، حداقل 50 متر و حداکثر 60 متر در کف باشد.

2.                       پی کنی و خارج کردن خاک سطحی و پوشش گیاهی به عمق 40 سانتی متر .

3.                       ارتفاع خاک برداری حداکثر 3 متر باشد.

4.            شیب قسمت سر آب،1 به 3 و شیب پایاب،3 به 1 در نظر گرفته شود.این شیب برای تمام انواع بافت خاک ها مناسب است.

5.            لایه با تراکم 80 درصد فشردگی و رطوبت لازم و ضخامت 30 تا 50 سانتی متر مناب اند و در ضمن هر لایه باید کاملا تنظیم شود.لایبرویی باید بدون هیچ گونه لبه و عارضه و کاملا تراز باشد تا فرسایش شیاری صورت نگیرد.

6.            محیط تورکینست با کسر 30 متر دهانه ورودی سیلاب حداقل 134 متر و حداکثر 166 متر در قسمت سرآب و با در نظر گرفتن ابعاد بالا حجم خاک برداری و خاک ریزی بین 6490 تا 9199 متر مکعب باشد.

7.            عرض تاج تورکینست در پایین 11 متر و در قسمت بالا 6 متر و ارتفاع کل تاج از کف در حدود 6 تا 6.5 متر باشد.

8.                       با توجه به ابعاد بالا، گنجایش مفید تورکینست بین 16225 تا 22997 متر مکعب است.

9.            نظر به اینکه لوله گذلری برای بهره برداری با در نظر گرفتن عمق تورکینست از سطح زمین و شیب در فاصله زیاد باید با بیل مکانیکی صورت گیرد، این کار مقرئن به صرفه نیست.بنابراین می توان با استفاده از سیفون یا موتور پمپ ، از آب استفاده کرد.

10.         با توجه به این که نیروی هیدرولیک سیلاب در آغاز، تا ارتفاع 3 متری به وسیله زمین بکر خنثی می شود و سپس ابعاد بدنه تاج با در نظر گرفتن کوبیدگی مقاومت بیشتری از نیروی وارده به بدنه تورکینست دارد،هیچ گونه محاسبات ایستایی ضرورت ندارد.

11.         ماسه و شن و قلوه سنگ موجود در بستر سیلاب باید جمع آوری و در قسمت پایاب تورکینست دپو شود تا عمق فیلتر را انجام دهد.با آنکه خط منحنی گرادیان نفوذ آب به داخل بدنه پایین تر از 4 متر خواهد بود که با زمین دست نخورده برخورد می کند و از بابت ایجاد حفره لانه روباه، نگرانی وجود ندارد.  

12.         از انجام هرگونه عملیات خاکی به مظور هدایت سیلاب به داخل تورکینست و دپوخاک شدیدا باید اجتناب گردد.در غیر این صورت مخزن کارایی خود را در اثر رسوب گذاری از دست خواهد داد.همچنین باید در نظر داشت که در مسیر سیلاب ، بنا به موقعیت طبیعی، اگر یک دستگاه تورکینست احداث شود، بهتر است مستقیما در مسیل قرار گیرد. در غیر این صورت،باید از تورکینست انحرافی استفاده شود.

ارتفاع سطح آزاد

چون حجم تورکی نستها مشخص نیست و قادر نیستند کلیه سیلابهای جاری را در خود ذخیره کنند، باید برای آنها سرریز تعیبه گردد. از طرفی چون عوامل متعددی وجود دارند که احتمالاً سیلاب از قسیمت تاج سرریز نماید، ارتفاعی را به منظور سطح آزاد (ارتفاع آزاد ) در نظر می گیرند.

عوامل موثر در تعیین ارتفاع سطح آزاد

1-   ارتفاع سیلاب ورودی.

2-    سرعت سیلاب.

حفاظت و نگهداری

از آنجا که در عملیات ساختمانی، حفاظت و نگهداری یسیار مهم است، باید پس از وقوع هر سیل، فورا تورکینست ها را بازدید کرد تا در صورت بروز هر گونه نقص، برای رفع آن اقدام شود.از جمله اشکالات احتمالی که ممکن است به وجود بیاید، می توان موارد زیر را بر شمرد:

  •                      رسوب گذاری در قسمت دهانه ورودی سرریز ها.
  •                     ایجاد فرسایش شیاری در صورت نبودن پوشش گیاهی روی بدنه تورکینستها.
  •                      رسوب گذاری در قسمت مخزن تورکینست بعد از چندین سیل و نیاز به لایروبی.

برای جلوگیری از فرسایش دیواره های تورکینست، باید آن را با ایجاد پوشش گیاهی کنترل کرد.به این منظور،باید از گیاهانی که ریشه های افشان و سطحی دارند،از قبیل اگروپایرون دزرتروم،آگروپایرون کریستاتوم،سبد،مرغ ودم اسبیان و در صورتی که از نظر آب و هوا محدودیتی وجود داشته باشد،از خانواده بقولات نظیر یونجه ،شبدر یا گونه های دیگر مثل درمنه استفاده کرد.


+ نوشته شده در20 / 11 / 1395ساعت 1:23توسط GIS&RS | | تعداد بازدید : 11

مطالب قبلی

» دریافت رایگان ارزدیجتال ملی
» ‌قانون مربوط به اصلاحات اراضي ‌مصوب 24 اسفند ماه 1338 ‌فصل اول - تعاریف
» کسب درامد از اولین سایت ارز دیجیتالی ایرانی
» نقشه های GIS حوزه آبخیز رودخانه شاهرود چای
» نقشه های GIS حوزه آبخیز رودخانه گلپایگان
» پایان نامه مدل‌سازی حوادث بحرانی مترو شهر تبریز در محیط GIS مطالعه موردی: خط 1 مترو
» کتاب سنجش از دور حرارتی
» مدل های رقومی ارتفاع 12.5 متری
» رنگ خاک
» آبخيزداري 2
» اهمیت زهکشی و استفاده بهینه از
» اشکال فرسایش بادی
» پدیده جهانگرمایی
» Thermal Remote Sensing in Land Surface Processes
» دانلود نرم افزار آرک هیدرو ArcHydroTools
» دانلود رایگان فیلم آموزشی سنحش از دور دکتر ولیزاده
» دانلود نقشه GIS کاربری اراضی، کیفیت مصالح، تراکم ساخت، مساحت قطعات شهر بجنورد
» دانلود دفترچه سوالات آزمون دکتری سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی
» منابع آزمون دکتری سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافیایی
» مقطع دکتری رشته سنجش از دور و سیستم اطلاعات جغرافیایی
» سنجش از دور راداری
» از کدام تصاویر ماهواره ای می توان DEM استخراج کرد؟
» مقایسه تصاویر لندست ۸ و ۷
» تفاوت DEM، DTM، DSM چیست؟
» مدل رقومی زمین (DTM) چیست؟
» سنجش از دور حرارتی
» کاربرد های سنجش از دور

صفحات وبلاگ

جلوگیری از کپی کردن مطالب